Murt (Mersin) Bitkisi Nedir? Yetiştirilmesi, Faydaları ve Hasat Zamanı

Murt'un Kökeni ve Temel Özellikleri

Murt, botanik adıyla Myrtus communis, Akdeniz havzasının - Güney Avrupa, Kuzey Afrika, Ortadoğu ve Türkiye'nin - yerli bir bitkisi. Türkçe'de bölgeye göre hem "murt" hem "mersin" adıyla geçiyor; ikisi de aynı bitkiyi, Myrtus communis'i, işaret ediyor. Herdem yeşil, 2-3 metreye kadar boylanabilen bir çalı. Yaprakları küçük, parlak ve övüldüğunda güçlü, okaliptüs benzeri bir koku yayıyor (içerdiği sineol sayesinde) - bu da onu hem süslü hem de kokulu bir bahçe bitkisi yapıyor.

Murt, sadece bir bahçe bitkisi değil, binlerce yıllık bir kültür bitkisi. Antik Yunan ve Roma'da Afrodit ve Venus ile özdeşleştirilmiş, zafer ve ask sembolü olarak düğün taçlarında ve ödül çelenklerinde kullanılmış. Yahudilikte Sukkot bayramının dört kutsal bitkışınden biri (hadas). İngiliz kraliyet ailesinin düğün buketlerinde murt dalı bulundurma geleneği de Kraliçe Victoria doneminden bu yana devam ediyor. Yani elinizdeki bu küçük çalı, aslında çok eski bir hikayenin parçası.

Sakarya'daki Gözlemlerim

Murt tipik olarak saf Akdeniz ikliminin bitkisi - benim Sakarya bahçem ise o kadar yumuşak geçmeyen kışlarıyla tam o profile uymuyor. Yine de denemekten çekinmedim. Çok yıllık olduğu için ekmiştim ve şimdiye kadar bitki beklenenden daha dayanıklı çıktı. Yapraklarını kaybetmeden yeşil kaldı, çiçeklendi ve meyve bağladı - ama bunun her kışın aynı geçeceği anlamına gelmediğini de belirtmek isterim; sert ve uzun süren dondan sonra durumu tekrar değerlendireceğim.

Murtun tadını, rengini ve ne ise yaradığını merak edenler için: aşağıda hem kendi gözlemlerimi hem araştırdığım bilgileri bir araya getirdim.

Meyve Tadı, Rengi ve Olgunlaşma Dönemi

Murt meyveleri sonbahar sonundan kısa sürece kadar olgunlaşıyor - yani hasat dönemi genellikle kasım ile ocak arasına denk geliyor. Olgunlaştığında kabuk koyu mavi-mora doner, üzerinde hafif gri-mavi bir bulamsi tabaka oluşur; bazı çeşitlerde ise sarı-beyaza yakın bir kabuk rengi görülebiliyor. İç kısım, çeşide göre beyazdan kırmızı-mora kadar değişebiliyor.

Tadı konusunda dürüst olmak gerekirse: çığ haliyle murt meyvesi oldukça keskin - buruk, otsu, biberimsi bir sertlik ve belirgin bir tanen acılığı var. İlk tadında herkesin seveceği bir meyve değil. Ama pişirildiğinde ya da işleme tabi tutulduğunda bu sertlik yumuşuyor, yerini ekside-tuzlu, daha dengeli bir lezzete bırakıyor. Sardinya'da murt meyvesinden yapılan "mirto" likörü bu donusumun en bilinen örneği; aynı zamanda meyveler kurutulup ardıç taneleri gibi baharat olarak da kullanılıyor.

Sulama, Toprak ve Soğuğa Dayanım Bilgisi

Murt, iyi drene olan, hafif asidik ila nötr, kumlu ya da tınlı toprakları seviyor. "Islak ayaklardan" hoşlanmıyor - yani suyun kokte birikmesi, kök cururmesine yol açabiliyor, bu yüzden ağır ve su tutan topraklardan kaçınıyorum. Genç fidanlar kökleşene kadar düzenli sulama istiyor; ama bir kere yerleşti mi, kuraklık toleransı oldukça yüksek bir bitkiye donusuyor - aşırı sulama yerine toprağın yüzeyinin kurumasını beklemek daha doğru bir yaklaşım.

Soğuğa dayanım konusunda murt genel olarak USDA 8-11 bölgeleri için uygun kabul ediliyor; olgun bitkiler kısa süreli olarak yaklaşık -7C'ye kadar düşen sıcaklıklara dayanabiliyor. Daha sert ve uzun süren donlarin yaşandığı bölgelerde (benim Sakarya bahçem gibi sınırda kalan bir iklimde) saksıda yetiştirip kış aylarında koruma altına almak ya da en azından genç bitkileri dondan korumak daha güvenli bir seçenek.

Gerçek Hasat Fotoğrafları

Bu yazıya kendi bahçemden çektiğim murt fotoğraflarını ekleyeceğim - çiçek, yeşil meyve ve olgunlaşma aşamalarını gösteren gerçek kareler yakında burada olacak.

İlgili Yazılar

Akdeniz kökenli diğer bitkilerle ilgileniyorsanız, bahçemdeki incir çeşitleri üzerine yazdığım yazılara da göz atabilirsiniz - benzer iklim koşullarında nasıl davrandıklarını orada da anlatmıştım.