Sultane Incir: Ozel Koleksiyonumdan Bu Sene Ilk Tadina Baktigim Minik Ama Lezzetli Cesit

Bilimsel Kimlik

Sultane, botanik adiyla Ficus carica, Fransa'nin Provence bolgesinden, ozellikle Baud fidanligindan cikan tarihi bir incir cesidi. Grosse de Juillet, Noire de Juillet, Bellone Bifere ve Sultani gibi birkac farkli sinonimle de anilir - bu kadar cok isimle geciyor olmasi bile, cesidin ne kadar eski ve yayginlastigini gosteriyor. Avrupali arastirmacilar tarafindan 1857'den itibaren defalarca tarif edilmis: Duchartre, Du Breuil, Mazieres ve Bois gibi isimler bu cesidi kayit altina almis. En detayli tarif ise Simonet ve arkadaslarinin 1945 tarihli calismasinda yer aliyor; orada Sultane'nin Fransa'nin guneyindeki Sollies-Pont bolgesinde yetistirilen meyveleri anlatiliyor. Yani elimdeki bu kucuk fidan, aslinda yuzyillari asan bir incir mirasinin bir parcasi.

Permakultur Degeri

Incir agaclari zaten permakultur bahcesi icin dusuk bakim, yuksek verim denklemine cok iyi oturan bir tur, ve Sultane de bu kuralin disinda degil. Bir kere yerlestikten sonra kurakliga oldukca dayanikli hale geliyor, budamaya iyi tepki veriyor, ve kendi kendine tozlasabilen (self-fertile) bir cesit oldugu icin ayrica bir tozlayiciya ihtiyac duymuyor. Sultane, ilginc bir sekilde hem erken (breba) hem de ana urun olmak uzere yilda iki kez meyve verebiliyor, bu da hasat sezonunu uzatan, bahceye surekli bir seyler sunan bir ozellik. Boyle cesit cesit incirlerden olusan kucuk bir koleksiyon tutmak, permakulturun sevdigi cesitlilik (diversity) ilkesine de guzel bir ornek: farkli olgunlasma zamanlari, farkli tatlar, farkli renkler - hepsi ayni bahcede bir arada.

Sifali ve Yenilebilir Ozellikler

Incir genel olarak lif, potasyum ve antioksidan acisindan zengin bir meyve; Sultane gibi koyu kabuklu cesitler ozellikle antioksidan icerigi yuksek meyveler arasinda sayilir. Tazeyken hafif bal notalari tasiyan, meyvemsi ve yogun bir tatlilik sunan bir cesit oldugu belirtiliyor. Halk arasinda incir, sindirim sistemini rahatlatici etkisiyle de bilinir. Bu bilgileri bir tibbi tavsiye olarak degil, meyvenin genel beslenme degerine dair bir not olarak paylasiyorum.

Nasil Yetistirilir

Sultane, USDA 7b bolgesine kadar dayanikli kabul ediliyor, yani yaklasik -15C, -17C civarindaki donlara kadar tolerans gosterebiliyor - bu da onu nispeten soguga dayanikli incir cesitlerinden biri yapiyor. Tam gunes seven, iyi drene olan topragi tercih eden bir agac. Olgunlugunda 3-6 metre boya ulasabilse de, duzenli budama ile cok daha kucuk tutulabiliyor. Dikimden sonra 1-2 yil icinde meyve vermeye baslayabiliyor. Ana urun genellikle gec olgunlasan bir cesit - agustos sonu ile ekim arasina yayilan bir hasat sezonu var, bu da onu diger koyu renkli incir cesitlerine gore biraz daha gec bir cesit yapiyor.

Bahceden Gozlem

Bu sene ozel incir koleksiyonumdaki Sultane fidanimin ilk meyvelerini tattim. Meyveler beklediginden kucuk ciktiydi, muhtemelen fidanin henuz genc olmasindan kaynaklaniyor, ama boyutuyla ters orantili bicimde tadi gercekten cok guzeldi - yogun, meyvemsi bir tatlilik vardi. Farkli incir cesitlerini yan yana yetistirmenin en guzel yani da tam bu: her cesidin kendine has bir karakteri oldugunu, ayni agac turunun bile ne kadar cesitlenebildigini kendi gozlerinle gormek. Fidan buyudukce meyve boyutunun da artmasini, onumuzdeki yillarda hem breba hem ana urunu tam anlamiyla degerlendirebilmeyi umuyorum.