Siyah Horoz Ibigi (Amaranth): Kendiliginden Cikan Bir Bitki

Bilimsel Kimlik

Amaranth, botanik olarak Amaranthus cinsine giriyor, halk arasinda "horoz ibigi" de deniyor. Amaranthaceae ailesinden, bizim bahcede gordugunuz koyu kirmizi-mor renkli, tuylu goruntulu cicek salkimlariyla dikkat cekiyor. Aztek ve Inka doneminden beri yetistirilen, binlerce yillik bir bitki.

Permakultur Degeri

Bu bitkinin bizim icin en degerli tarafi, hic ekmeden kendiliginden cikmasi. Bir kere tohumlandiktan sonra her yil kendi kendine yeniden filizleniyor, biz sadece izin veriyoruz. Bu, permakulturun "gonullu bitki" (self-seeding) prensibine guzel bir ornek: emek vermeden, mudahale etmeden bahceye katki sagliyor. Cicekleri ayrica arilar ve kelebekler icin de iyi bir kaynak.

Sifali/Yenilebilir Ozellikler

Amaranth tohumlari aslinda gercek anlamda yenilebilir, glutensiz bir "psodo tahil" olarak biliniyor, kinoaya benzer sekilde protein ve mineral acisindan zengin. Yapraklari da ispanak gibi pisirilip yenebiliyor. Biz kendimiz henuz denemedik, ama bu potansiyelin var olmasi, bitkiyi bahcede tutmamiz icin ayri bir sebep.

Nasil Yetistirilir

Bu konuda anlatacak fazla bir seyimiz yok, cunku hicbir sey yapmiyoruz. Amaranth kurakliga dayanikli, gunes seven bir bitki, tohumlari kendiliginden dagiliyor ve uygun kosullarda cimleniyor. Mudahale etmek istemiyorsaniz asiri yayilmasini kontrol altinda tutmak disinda yapacak bir sey yok.

Bahceden Gozlem

Bu bitkiyi ozellikle sevmemizin sebebi, bize hicbir sorumluluk yuklememesi. Kendiliginden cikiyor, kendiliginden cicek aciyor, kendiliginden tohumlaniyor. Cicekleri gordugunuz gibi cok gorkemli, bahcenin bu kosesine renk katiyor. Tohumlarini henuz yemedik ama bu kadar sürdürülebilir bir bitki olmasi bile bizim icin yeterli bir sebep.