Peter's Honey Incir: Bu Sene Tattigim Altin Sarisi, Bal Gibi Bir Cesit

Bilimsel Kimlik

Incir, botanik adiyla Ficus carica, Moraceae familyasindan, cok eski bir meyve turu. Aslinda 'meyve' dedigimiz sey botanik olarak tam bir meyve degil - bir sikonyum, yani icine donuk bir cicek durusu. Yedigimiz o tatli, cok sulu doku, aslinda yuzlerce minik cicegin ve mini meyvenin (aken) bir arada bulundugu ozel bir yapidir. Incir, insanlik tarihinin en eski evcillestirilmis bitkilerinden biri sayiliyor; Urdun Vadisi'nde yapilan arkeolojik kazilarda bulunan karbonlasmis incir kalintilarinin, bugday ve arpadan bile once, yaklasik 11.000 yil once evcillestirilmis olabilecegini gosteren kanitlar var. 'Peter's Honey' ise incirin secilmis kultur cesitlerinden biri: altin sarisi-yesilimsi kabugu ve icindeki amber renkli, bal gibi tatli etiyle taninir, incir meraklilari arasinda en lezzetli cesitlerden biri olarak anilir.

Permakultur Degeri

Incir agaci, permakultur bahcesi icin dusuk bakim, yuksek verim denklemine cok iyi oturan bir tur. Bir kere yerlestikten sonra kurakliga oldukca dayanikli hale geliyor, fakir topraklarda bile basariyla yetisebiliyor, ve budamaya cok iyi tepki verdigi icin kucuk bahcelerde bile spalyaj (duvara yayma) ya da cali formunda tutulabiliyor. Bol miktarda meyve verirken cok az girdi istemesi, onu 'az emek, cok kazanc' ilkesinin guzel bir ornegi yapiyor. Ayrica yapraklari da geleneksel olarak deger goruyor - bazi mutfaklarda yiyecek sarmak icin, bazi kulturlerde ise incir yapragi cayi olarak kullaniliyor. Kuslar ve diger yaban hayati icin de onemli bir besin kaynagi, bu yuzden bir yiyecek ormani (food forest) sisteminde cok yonlu bir eleman.

Sifali ve Yenilebilir Ozellikler

Peter's Honey gibi cesitler taze yendiginde gercekten bal gibi bir tatlilik sunuyor, ayrica kurutularak da uzun sure saklanabiliyor. Incir, lif, potasyum ve antioksidan acisindan zengin bir meyve; kurutulmus hali ozellikle enerji verici bir atistirmalik olarak biliniyor. Halk arasinda incir, sindirim sistemini rahatlatici etkisiyle de taninir, kabizlik gibi durumlarda geleneksel olarak tercih edilmistir. Incir yapraklarindan yapilan kaynatmalar da bazi bolgelerde geleneksel olarak tuketilir. Bu bilgileri bir tibbi tavsiye olarak degil, meyvenin ve agacin genis kullanim gecmisine dair bir not olarak paylasiyorum.

Nasil Yetistirilir

Incir, tam gunes seven, iyi drene olan hemen her toprakta yetisebilen dayanikli bir agac; asiri nemli, agir topraklarda kok cururmesine dikkat etmek gerekiyor. Cogu incir cesidi, bir kere yerlestikten sonra -10C, -12C civarindaki donlara bile dayanabiliyor, sert kislarda ustu zarar gorse de kokler genelde hayatta kalip yeniden surgun veriyor. Incir agaclari yilda iki farkli hasat verebilir: eski dallarda olusan erken (breba) urun ve yeni surgunlerde olusan ana urun. Peter's Honey gibi bazi cesitler esas olarak ana urune odaklanir, ama iklime bagli olarak hafif bir breba urunu de verebilir. Meyvenin kabugunun rengi ve hafif catlamaya baslamasi, hasat zamaninin geldiginin en guvenilir isareti.

Bahceden Gozlem

Bu sene Peter's Honey incirimin ilk meyvelerini tattim, ve gercekten beklentimin uzerinde cikti - altin sarisi kabugun altinda, adeta bal kivaminda tatli bir ic var. Diger incir cesitlerimle karsilastirdigimda, bu cesidin tatlilik yogunlugu gercekten fark edilir seviyede; taze yerken agizda kalan o bal tadi, incir cesitleri arasinda bu bitkiyi ozel kiliyor. Bahcede fazla bakim gerektirmeden bu kadar lezzetli bir urun almak, permakulturun 'dogru bitkiyi dogru yere koy, gerisini doga halletsin' felsefesinin tam da somut bir ornegi. Onumuzdeki yillarda agac olgunlastikca verimin daha da artmasini, belki de kurutup kislik olarak saklamayi da denemeyi planliyorum.