Lespedeza thunbergii: Bayiri Gelinlik Gibi Kapatan Azot Ustasi

Bahcede bazi bitkiler var ki her yil sizi yeniden sasirtir. Lespedeza thunbergii tam bu. Kis boyunca ortada yoktur, ilkbaharda dipten guc surgunler verir, agustos gelince o uzun kavisli dallar pembe ciceklerle dolar. Tum bayiri gelin duvagi gibi orter.

Bu yil ozellikle guzeldi. Cicekler o kadar yogundu ki yesillik neredeyse kayboldu, dal boyunca koyu pembe bir renk seli aktı. Fotografi cekebilmek icin adim atmam gerekmedi, bahce kendisi sahneye cikti.

Bilimsel Kimlik

Tam adi: Lespedeza thunbergii. Familya: Fabaceae (baklagiller). Koken: Japonya, Cin, Kore. Yaygin isimler: Japon yoncasi, Bush clover, Thunberg kespedezasi. Tip: Yarim calı, her yil ust kisimlar kuruyabilir ama dip surgunler devam eder.

Permakultür Altini: Azot Baglama

Lespedeza thunbergii Fabaceae yani baklagiller familyasindan. Bu cok onemli bir detay. Baklagiller koklerinde yasayan Rhizobium bakterileriyle simbiyotik ilişki kurarak havadaki azotu topraga baglar. Yani bu bitki bulundugu alana dogal gubre sagliyor.

Permakultür tasariminda azot baglayan bitkiler stratejik noktalara yerlestirilir. Lespedeza hem azot bagliyor hem erozyon onluyor hem de o muhteşem cicekleriyle arılara nektar sagliyor. Uc farkli islev, tek bitki.

Her Yil Yeniden Dogan Bir Bitki

Lespedeza thunbergii nin en dikkat cekici ozelligi buyume dongusu. Kis sonunda ust kisimlar tamamen kuruyabilir, bazen toprak seviyesine kadar. Ama dipte o guclu kok sistemi yasiyor. Ilkbaharda dipten gelen taze surgunler hizla uzuyor, agustos sonu ila eylul basinda cicek aciliyor.

Bu dongu aslinda bir avantaj. Her yil taze surgunler uzerinde cicek actigi icin yas dal birikmesi olmuyor. Bakimi da basit: Kis sonunda dipten kesin, gerisini bitki hallediyor.

Ciceklenmesi

Agustos sonu eylul basi en yogun ciceklenme donemi. Bu donemde cogu yaz cicegi soluyken Lespedeza tam cicinim sovi yapiyor. Aricilar bu bitikyi cok iyi biliyor, yaz sonu nektar akiminda kritik bir kaynak. Cicekler bezelye cicegine benzer, koyu pembe-mor tonda, uzun salkimlar halinde dal uclarinda sarkiyor.

Erozyon Kontrolu

Bizim bahcemizde bayir alanda dikilmesinin ana nedeni erozyon kontrolu. Derin ve genis koku sistemi topraği tutuyor, yagmur suyunun yuzeysel akisini azaltiyor. Kavisli uzun dallar yagmur damlalarini kirir, dogrudan toprak darbesi onleniyor.

Bakimi

Son derece dayanikli ve az bakim isteyen bir bitki. Tam gunes veya yari golge her ikisinde de buyur. Kuraklığa son derece dayanikli, yerlesince sulama gerektirmiyor. Fakir topraklarda daha iyi performans gosteriyor, zengin toprakta fazla yaprak az cicek. Kis budamasi: Subat sonu veya mart basinda ust kisimlar dipten kesilir. Surgunler hizla geliyor, endiselenmeyin. Hastaliklara ve zararlilara karsi son derece direncli.

Bahcenizde bayir veya egimli bir alan varsa, guzel bir kose yaratmak istiyorsaniz ve az bakim istiyorsaniz Lespedeza thunbergii tam size gore. Bir kez diktiniz mi her yil agustos gelince o pembe selamlama sizi bekliyor olacak.