Italia (Kokulu Italyan) Uzumu: Bahcemdeki Cesit Bulmacasini Cozen Misk Kokusu

Bilimsel Kimlik

Italia, botanik adiyla Vitis vinifera 'Italia', 1911 yilinda Italyan yetistirici Alberto Pirovano tarafindan gelistirilmis bir sofralik uzum cesidi. Bicane ile Muscat Hamburg cesitlerinin caprazlanmasiyla elde edilmis, ve Fransa'da 'Ideal' adiyla da biliniyor. Bu melez kokeni cesidin en belirgin ozelligini de acikliyor: Muscat Hamburg'dan gelen o karakteristik hafif misk (muskat) kokusu, Italia'yi diger bircok sari-yesil uzum cesidinden ayiran en onemli detay.

Permakultur Degeri

Bahcemde birkac farkli uzum cesidi (Atasarisi, Alfonso, Red Globe ve bu Italia) bir arada yetistiriyorum, ve bu tur bir cesit cesitliligi permakulturun sevdigi ilkelerden birine guzel bir ornek: farkli olgunlasma zamanlari, farkli tatlar ve farkli kullanim amaclari (bazisi sofralik, bazisi daha cok sira/receldenecek kadar tatli) sayesinde hasat sezonu uzuyor ve tek bir hastalik ya da zararli butun uzum urunumu tehdit etmiyor. Uzum asmalari ayrica cardaklarda golge ve serinlik saglayan, ayni zamanda meyve veren cok islevli bitkiler - bu da onlari sehir bahcesi ya da veranda gibi kucuk alanlarda bile degerli kilan bir ozellik.

Bir Cesit Bulmacasi

Elimde birkac farkli uzum cesidi oldugu icin, hangi salkimin hangi cesit oldugunu bazen karistirabiliyorum. Bu salkimi ilk gordugumde, Atasarisi, Alfonso ve Red Globe da dahil birkac ihtimali degerlendirdim. Ama iki ipucu bulmacayi cozdu: birincisi, tanelerin sekli - Red Globe ve Alfonso gibi daha yuvarlak taneli cesitlerin aksine, bu tanelerde belirgin bir oval/yumurtamsi form vardi, ki bu tam da Italia'nin tipik tane sekli. Ikincisi, ve asil kesin kanit, tadina baktigimda hissettigim o hafif ama net misk kokusuydu - Atasarisi'nin daha notr tatli tadindan farkli olarak, Italia'ya has o parfumsu aroma hemen kendini belli etti.

Sifali ve Yenilebilir Ozellikler

Italia uzumu, 8-10 gram agirliginda, altin sarisi renkte, uzerinde hafif mumsu bir tabaka (pruina) bulunan, kalinca kabuklu buyuk taneli bir cesit. Bu kalin kabuk, tasima sirasinda darbelere karsi dayanikli olmasini sagliyor, bu yuzden 'pazarlarin kralicesi' olarak da anilir. Genel olarak uzum, potasyum, antioksidan ve dogal sekerler acisindan zengin bir meyve. Bu bilgileri bir tibbi tavsiye olarak degil, meyvenin genel beslenme degerine dair bir not olarak paylasiyorum.

Nasil Yetistirilir

Italia, tam gunes seven, iyi drene olan topragi tercih eden, yuksek bir buyume gucune sahip bir asma cesidi. Gozlerini nispeten erken donemde acan ama meyvesini orta-gec sezonda olgunlastiran bir cesit, yani sofra icin sonbahara dogru hasat edilebiliyor. Salkimlari oldukca iri olabiliyor (700-800 grama kadar cikabiliyor), ve genellikle 'tendone' (yatay cardak) sistemiyle yetistirildiginde en iyi verimi veriyor. Yuksek verimli ve gucla buyuyen bir asma oldugu icin duzenli budama, salkim seyreltme ve destek sistemi onemli.

Bahceden Gozlem

Bu salkimi elime aldigimda, once hangi cesidim oldugundan emin olamadim - bahcemdeki dort bes farkli uzum cesidinden herhangi biri olabilirdi. Ama tane seklindeki o belirgin ovallik ve tadina baktigimda burnumda beliren misk kokusu, beni Italia'ya yonlendirdi. Bu kucuk 'dedektiflik' sureci bana su dersi verdi: bahcede cok cesit yetistirmek zenginlik katiyor, ama bu zenginligin getirdigi bir de 'hangi cesit hangisi' sorusu var - belki onumuzdeki sezon her asmaya kucuk bir etiket asmayi da dusunmeliyim. Yine de, o kokuyu tanidigim an gercekten keyifli bir andi; bahcecilikte bazen en iyi tanima yontemi, sadece bakmak degil, tatmak oluyor.