Cotinus coggygria: Bahcenin Mor Duman Bulutu

Bahcede bazi bitkiler var ki durdugunuz yerden bakisinizi cekerler. Cotinus coggygria tam bu. O koyu mor-bordo yapraklar, o duman bulutu gibi cicekler. Bahceye ilk girdigimizde gozun ilk takildigi bitkilerden biri.

Bizimki henuz genc ama bile zaten o karakteristik mor yapraklarıyla dikkat cekiyor. Cicek donemi geldiginde, temmuz agustos aylarinda, o tuylu pembe-bej duman bulutlari dallardan sarkarken bahce bambaska bir hal alacak.

Bilimsel Kimlik

Tam adi: Cotinus coggygria. Familya: Anacardiaceae. Koken: Guney Avrupa'dan Orta Asya ve Cin'e kadar genis bir cografi dagilim. Yaygin isimleri: Duman agaci, Smoke tree, Smoke bush, Peruk agaci. Tip: Yaprak doken buyuk cali veya kucuk agac. Boy: 3-5 metre, bazi durumlarda 6-7 metreye ulasabilir.

Royal Purple: En Populer Cesit

Cotinus coggygria nin yuzlerce cesidi var ama en populer olanlar koyu yaprakli cesitler. Royal Purple en yaygini. Yapraklar ilkbaharda parlak mor-kirmizi, yazin koyu mor-bordo, sonbaharda ise turuncu-kirmizi-mor karisimı bir renk senfonisi. Dort mevsim farkli, dort mevsim guzel.

Fotograftaki bizim Cotinus da o karakteristik koyu borda yapraklariyla Royal Purple ya da benzeri bir cesit olmali.

Duman Gibi Cicekler

Cotinus u ozel kilan en buyuk ozellik cicekleri degil aslinda, cicek sonrasi. Temmuz agustos aylarinda kucuk sarımtırak cicekler acar. Bunlarin cogunu dovulmez, seyrek ve kucukturler. Asil gosteri cicek saplarinin uzamasi ve uzerindeki tuylu yapilarin olgunlasmasi ile baslar.

Bu tuylu uzantilar ruzgarda sallandiginda gercekten bir duman bulutu izlenimi veriyor. Isiga gore pembe, bej, gri tonlar arasinda degisiyor. Uzaktan bakinca sanki agacin etrafinda hafif bir sis var gibi. Bu nedenle duman agaci ismi tam olarak oturmus.

Dort Mevsim Bahce Bitkisi

Cotinus coggygria dort mevsim farkli bir karakter sunuyor. Ilkbaharda taze mor yapraklar ve kucuk cicekler. Yazin koyu bordo yapraklar ve o duman bulutlari. Sonbaharda turuncu-kirmizi renk gosterisi, en gosterisli donemi bu. Kista ise yapraklar dokuldukten sonra o dallanma yapisi goze carpiyor.

Permakultür tasariminda dort mevsim estetik sunan bitkiler cok degerli. Bahcede her donemde bir odak noktasi sagliyor.

Permakultür ve Ekolojik Deger

Cotinus coggygria yaban arilari ve bocekler icin iyi bir nektar kaynaği. Ciceklerin yogun oldugu donemde bahcede cok sayida faydali bocek gorebilirsiniz. Hizli buyumesi nedeniyle kisa surede golgeLik alan olusturuyor. Yaprak dokumu zengin organik madde sagliyor. Kurakliga cok iyi dayanmasi onu az sulama gerektiren bahceler icin ideal yapıyor.

Tasarim Acisindan Degeri

Peyzaj tasarimcilari Cotinus u renk kontrasti icin sikca kullanıyor. Yesil yaprakli bitkiler arasinda o koyu mor renk cok guclu bir kontrast olusturuyor. Gumus yaprakli okaliptus, yesil yaprakli bitkiler ve yanlarinda bu mor Cotinus, bahcede cok etkileyici bir renk paleti yaratıyor. Bizim bahcemizde de tam bu kombinasyon var.

Bakimi

Tam gunes ideal, yarı golge de olur ama koyu yaprak rengi gunes ile daha yogun oluyor. Kurakliga cok dayanikli, yerlesince neredeyse sulama gerektirmiyor. Toprak secici degil, fakir topraklarda bile iyi performans gosteriyor. Zengin toprakta daha fazla yaprak az cicek, fakir toprakta daha bol cicek. Soguga dayanikli, eksi 20 dereceye kadar. Budama: Ilkbaharda guclu budama yapilirsa daha buyuk ve daha koyu yapraklar elde ediliyor. Ama budama cicelenmeyi azaltir. Budama mi yoksa cicek mi istediginize gore karar verin.

Bahcenizde bir Cotinus coggygria yoksa bu yil ekleyin. Ilk yil mütevazı, ikinci yil daha guclu, ucuncu yildan itibaren o duman bulutu gosterisini gormeye baslayacaksiniz. Bahcenin en dramatik anilarından biri olacak.