Rize Mandalinası (Satsuma): -10 Dereceye Rağmen Ölmeyen Turunçgil

Bilimsel Kimlik

Satsuma, bilimsel adıyla Citrus unshiu, turunçgiller (Rutaceae) ailesinden. Türkiyede en çok Rize ve Doğu Karadeniz'de yetiştirildiği için halk arasında "Rize mandalinası" olarak biliniyor. Diğer mandalinalardan farklı olarak çekirdeksiz ve kabuğu kolay soyulan bir tür.

Permakültür Değeri

Satsuma turunçgiller içinde soğuğa en dayanıklı tür olarak biliniyor, bu da onu Sakarya gibi narenciye için sınırda kalan bir iklimde yetiştirilebilir kılan asıl sebep. Herdem yeşil yapısı kış aylarında da bahçeye renk katıyor, çiçek açan dalları arılar için de iyi bir kaynak.

Şifalı/Yenilebilir Özellikler

Çekirdeksiz olması yemesini çok kolaylaştırıyor, kabuğu da elle rahatça soyuluyor. Bol sulu ve tatlı, C vitamini acışından zengin. Taze yemek dışında reçeli de yapılıyor ama biz genelde taze tüketmeyi tercih ediyoruz, ağaçtan koparıp hemen yemenin tadı başka.

Nasıl Yetiştirilir

İyi drenajlı, güneş alan bir yer istiyor, diğer narenciyeler gibi kökleri su birikintışınden hoşlanmıyor. En önemli özelliği soğuğa toleransı: -10 derece gibi sert bir soğuğa maruz kalsa bile, dallar biraz yıpransa da bitki olmuyor, bahar geldiğinde yeniden filizleniyor. Yine de çok sert kışlarda genç fidanları örgü veya branda ile korumakta fayda var.

Bahçeden Gözlem

Narenciye grubumuzda en çok güvendiğim bitki bu. Diğer turunçgiller kış gecelerinde bizi endişelendirirken, satsuma her seferinde ayakta kalıyor. Fotoğrafta gördüğünuz meyveler henüz olgunlaşmamis, yeşil ve sert haldeler, ama bu haliyle bile bahçenin bu köşesine iyi bir görünüm katıyor.