İtalya (Kokulu İtalyan) Üzümü: Bahçemdeki Çeşit Bulmacasını Çözen Misk Kokusu

Bilimsel Kimlik

Italia, botanik adıyla Vitis vinifera 'Italia', 1911 yılında İtalyan yetiştirici Alberto Pirovano tarafından geliştirilmiş bir sofralık üzüm çeşidi. Bicane ile Muscat Hamburg çeşitlerinin çaprazlanmasıyla elde edilmiş, ve Fransa'da 'Ideal' adıyla da biliniyor. Bu melez kökeni çeşidin en belirgin özelliğini de açıklıyor: Muscat Hamburg'dan gelen o karakteristik hafif misk (muskat) kokusu, Italia'yi diğer birçok sarı-yeşil üzüm çeşidinden ayıran en önemli detay.

Permakültür Değeri

Bahçemde birkaç farklı üzüm çeşidi (Atasarisi, Alfonso, Red Globe ve bu Italia) bir arada yetiştiriyorum, ve bu tür bir çeşit çeşitliliği permakültürün sevdiği ilkelerden birine güzel bir örnek: farklı olgunlaşma zamanları, farklı tatlar ve farklı kullanım amaçları (bazısı sofralık, bazısı daha çok sıra/reçeldenecek kadar tatlı) sayesinde hasat sezonu uzuyor ve tek bir hastalık ya da zararlı bütün üzüm ürünümü tehdit etmiyor. Üzüm asmalari ayrıca çardaklarda gölge ve serinlik sağlayan, aynı zamanda meyve veren çok işlevli bitkiler - bu da onları şehir bahçesi ya da veranda gibi küçük alanlarda bile değerli kılan bir özellik.

Bir Çeşit Bulmacası

Elimde birkaç farklı üzüm çeşidi olduğu için, hangi salkımın hangi çeşit olduğunu bazen karıştırabiliyorum. Bu salkımı ilk gördüğümde, Atasarisi, Alfonso ve Red Globe da dahil birkaç ihtimali değerlendirdim. Ama iki ipucu bulmacayi çözdü: birincisi, tanelerin şekli - Red Globe ve Alfonso gibi daha yuvarlak taneli çeşitlerin aksine, bu tanelerde belirgin bir oval/yumurtamsi form vardı, ki bu tam da Italia'nın tipik tane şekli. İkincisi, ve asıl kesin kanıt, tadına baktığımda hissettiğim o hafif ama net misk kokusuydu - Atasarisi'nın daha nötr tatlı tadından farklı olarak, Italia'ya has o parfümsü aroma hemen kendini belli etti.

Şifalı ve Yenilebilir Özellikler

Italia üzümü, 8-10 gram ağırlığında, altın sarısı renkte, üzerinde hafif mumsu bir tabaka (pruina) bulunan, kalınca kabuklu büyük taneli bir çeşit. Bu kalın kabuk, taşıma sırasında darbelere karşı dayanıklı olmasını sağlıyor, bu yüzden 'pazarların kraliçesi' olarak da anılır. Genel olarak üzüm, potasyum, antioksidan ve doğal şekerler acışından zengin bir meyve. Bu bilgileri bir tıbbi tavsiye olarak değil, meyvenin genel beslenme değerine dair bir not olarak paylaşıyorum.

Nasıl Yetiştirilir

Italia, tam güneş seven, iyi drene olan toprağı tercih eden, yüksek bir büyüme gücüne sahip bir asma çeşidi. Gözlerini nispeten erken dönemde açan ama meyvesini orta-geç sezonda olgunlaştıran bir çeşit, yani sofra için sonbahara doğru hasat edilebiliyor. Salkımları oldukça iri olabiliyor (700-800 grama kadar çıkabiliyor), ve genellikle 'tendone' (yatay çardak) sistemiyle yetiştirildiğinde en iyi verimi veriyor. Yüksek verimli ve güçla büyüyen bir asma olduğu için düzenli budama, salkım seyreltme ve destek sistemi önemli.

Bahçeden Gözlem

Bu salkımı elime aldığımda, önce hangi çeşidim olduğundan emin olamadım - bahçemdeki dört beş farklı üzüm çeşidinden herhangi biri olabilirdi. Ama tane şeklindeki o belirgin ovallık ve tadına baktığımda burnumda beliren misk kokusu, beni Italia'ya yönlendirdi. Bu küçük 'dedektiflik' süreci bana su dersi verdi: bahçede çok çeşit yetiştirmek zenginlik katıyor, ama bu zenginliğin getirdiği bir de 'hangi çeşit hangisi' sorusu var - belki önümüzdeki sezon her asmaya küçük bir etiket asmayı da düşünmeliyim. Yine de, o kokuyu tanıdığım an gerçekten keyifli bir andı; bahçecilikte bazen en iyi tanıma yöntemi, sadece bakmak değil, tatmak oluyor.