Permakültür · Sürdürülebilir Yaşam · Döngüsel Tarım
10 yıldır permakültür ilkeleriyle bahçemi dönüştürüyorum. Nadir tohumlar, çelikler ve döngüsel yaşam üzerine samimi notlar.
Bahçeden
Meyve ağacı & çalı çeşidi
Bugüne dek dikilen
Permakültür yolculuğu
Bahçede kayda geçen en düşük sıcaklık
Öne Çıkan Yazı
Bu bitkiyi kara gozlu susan sandim, ama bu kadar cok dallanip bu kadar bol cicek acmasi asil ipucuydu - meger Rudbeckia triloba, yani ayni ailenin daha cok cicekli bir uyesiymis.
Yazıyı Oku
Bu sari-bordo cicegi once kara gozlu susan sandim, ama yaprak yapisi ve cicek deseni aslinda Coreopsis tinctoria'ya isaret ediyor. Tohumla kendi kendine cogalan, tek yillik bir cesit.
Devamını oku
Bu yogun kirmizi, trompet seklindeki cicekleri gorunce Weigela olabilecegini dusundum. Kesin cesit adini bilmesem de, cicek yapisi ve yapraklari bu cinsi oldukca guclu bir sekilde isaret ediyor.
Devamını oku
Buyuk civanpercemi bahceme girdiginden beri en az su isteyen, en az sikayet eden koselerden birini olusturuyor. Duz, tabak gibi altin sari cicekleriyle hem gorsel hem de pratik bir kazanc.
Devamını oku
Bu biberi Almanya'dan getirmistim - 'gul biberi' diye biliyorum. Her kis donuyor gibi gorunse de, ilkbaharda ayni kokten yeniden surgun veriyor ve olgunlasinca kirmizi, aci bir biber oluyor.
Devamını oku
Agacimdaki bu elmayi henuz erken asamada gordum - yesil-sari zemin uzerinde dagilan pembe lekeler ve gec olgunlasma zamanlamasi beni Pink Lady'ye yonlendirdi. Kesin bir fidan etiketi olmasa da, gorunum ve mevsim uyumu oldukca guclu.
Devamını oku
Yalova Tarim'dan aldigim bu armut fidani Kadi 77 - Yalova Ataturk Bahce Kulturleri Merkez Arastirma Enstitusu tarafindan tescillenmis, erkenci bir yaz armudu cesidi. Bahcemdeki bu ilk urunler sari kaldi, ama tadi gercekten guzel.
Devamını oku
Iri, mor-pembe taneleri ve yogun aromasi ile Alphonse Lavallée uzum bahcemizin en gosterisli meyvelerinden biri. Agustos sonu hasat, lezzetiyle marketteki hicbir seyle kiyaslanmiyor.
Devamını oku
Bahceme yeni kattigim bu genc konifer, sarkan dalli Nutka yalanci servisi - ismi botanikciler arasinda defalarca degismis, ama sarkan, adeta agliyor gibi duran dal yapisi hic degismemis.
Devamını oku
O yogun magenta renkli begonvilimi hala saksidan topraga tasiyamadim - Sakarya'nin kislari bu tropik guzelligi zorluyor. Bazi bahcelerde buyumus haline rastlasam da, benim icin hala devam eden bir deneme.
Devamını oku
Bahce cardagimdaki bu turuncu-sari hanimeli, Lonicera tellmanniana - Kuzey Amerika ile Cin'i bir araya getiren bir melez, ve simdi de benim bahcemde boy gosteriyor.
Devamını oku
Koleksiyonumdaki Japon akcaaglarindan biri de Tamukeyama - dallarinin sarkan, agli yapisi ve yaz boyunca solmayan koyu kirmizi yapraklariyla ozel bir yeri var bende.
Devamını oku
Bahcemdeki goumi ailesine bir yeni katilim daha: Red Gem. Big Gem'den farkli olarak bu cesidin arkasinda net bir seleksiyon hikayesi var - ve tadi da buna gore daha belirgin.
Devamını oku
Kursta anlattigim bir vizyonu burada da paylasmak istiyorum: kucuk bir bahce koca bir aileyi doyurabilir, dunyanin ufacik bir parcasi herkesi besleyebilir, ve gerisini Gaia'ya birakabiliriz - yeter ki Bill Mollison'un ucuncu etigini ciddiye alalim.
Devamını oku
Son zamanlarda her yerde bir 'Hollanda mucizesi' hikayesi anlatiliyor: kucucuk bir ulke, dev bir tarim ihracati, camdan seralar, robotlar, yapay zeka. Ama bize hep vitrin gosteriliyor. Vitrinin arkasinda ne var, bir de oraya bakalim istedim.
Devamını oku
Bodur sumak cesitlerinden Tiger Eyes'i bahceme ekledim - gordugum kadariyla yaban sumaklar gibi agresif yayilmiyor, ustune bir de mevsim boyunca gercek bir renk cumbusu sunuyor. Bu ilginc mutasyonun hikayesine ve bahce degerine birlikte bakalim.
Devamını oku
Bahcemde Atasarisi, Alfonso, Red Globe ve kokulu bir Italyan cesidi gibi birkac farkli uzum var, ve bir salkimin hangisi oldugundan emin olamamistim. Tane sekli ve o karakteristik misk kokusu, bulmacayi cozdu: bu Italia uzumu.
Devamını oku
Bahcemin bir kosesinde, olgun bir limon agacini merkeze alan bir bitki birligi olusturdum - etrafinda yucca'dan ibreli agaca, kokulu tirmanicilardan renkli cicekli turlere kadar farkli katmanlar bir arada. Bu yaziyla hem bu tasarimin arkasindaki mantigi hem de permakulturdeki 'lonca' (guild) kavramini birlikte inceleyelim.
Devamını oku
Bahcede dolasirken bir peygamber devesiyle goz goze geldim - tuttugu avin once kafasini koparip yiyordu. Goruntusu biraz urkutucu olsa da, bu acimasiz avci aslinda bahce ekosistemimizin sessiz kahramanlarindan biri.
Devamını oku
Bahcemdeki tum elma cesitlerinde az cok kurt sorunu yasarken, Golden Delicious'ta simdiye kadar hic gormedim. Bu tesadufi bir sans mi, yoksa cesidin kendine has bir ozelligi mi? Hem tarihine hem bu gozleme birlikte bakalim.
Devamını oku
Incir koleksiyonuma bir yenisini daha ekledim: Violette de Bordeaux. Kucuk ve kompakt yapisina ragmen, tadindaki zenginlikle bircok incir cesidinin onune gecen, saksida bile rahatlikla yetisebilen bir cesit.
Devamını oku
Incir koleksiyonuma yeni bir cesit daha kattim: Hardy Chicago. Adindan da anlasilacagi gibi soguga inanilmaz dayanikli, ve en guzel yani her yil duzenli meyve vermesi - incir yetistiriciligine yeni baslayanlar icin bile guvenle onerebilecegim bir cesit.
Devamını oku
Sultane incir cesidinin bu seneki ilk meyvelerini tattim - minik boyutlarina ragmen tadi gercekten cok guzeldi. Fransa kokenli, koyu kabuklu bu cesidin tarihinden kendi bahce deneyimime uzanan bir yazi.
Devamını oku
Enginar, bahcede hem gorsel deger hem besin katkisi sunan, ustune bir de cok yillik olan nadir bitkilerden. Bu yazin kurakliginda biraz zorlansa da, sonbaharda yeni filizleriyle yeniden ayaga kalkti.
Devamını oku
Peter's Honey incir cesidinin bu seneki meyvesini tattim - altin sarisi kabugu ve bal gibi tatliligiyla gercekten etkileyici bir cesit. Incirin binlerce yillik tarihinden kendi bahce deneyimime uzanan bir yazi.
Devamını oku
Halk arasinda orman cilegi de denen kocayemis, cilek gibi benekli kirmizi meyveleriyle dikkat ceken, bodur, yavas buyuyen bir Akdeniz agaci. En ilginc ozelligi ise meyvesinin cicekten olgunlasmaya tam bir yil surmesi.
Devamını oku
5 yil once diktigim keciboynuzu agacim, klasik Akdeniz bitkisi olmasina ragmen Sakarya'da hala yavas yavas buyuyor. Meyve gorebilecek miyiz sorusunun cevabi da bu agacin biyolojisinde sakli.
Devamını oku
Kizilcigin Hasanbey cesidi, buyuk ve tatli meyveleriyle diger kizilciklardan ayrilan, gecen hafta bahcede hasadini yaptigim, hem tarihi hem de bahce degeri buyuk bir cesit.
Devamını oku
Instagram'da gordugum, bitkileri %30-40 daha hizli buyuttugunu iddia eden bakir anten yontemi elektrokultur uzerine hem tarihini hem guncel bilimsel kanitlari arastirdim. Bendeki teli nasil kullanacagima da dair samimi bir plan var.
Devamını oku
Tohumdan kendi yetistirdigim defne agacim, klasik olarak Akdeniz iklimine ozgu sayilsa da bahcemde hic zorlanmadan buyuyor. Mutfaktan sabuna, tarihten permakulture kadar pek cok kapiyi acan cok yonlu bir agac.
Devamını oku
Avustralya kokenli, ignemsi surgunleriyle bir camiya benzeyen ama camla hicbir akraba baglantisi olmayan Casuarina equisetifolia, bahcede yavas ama saglikli buyuyen, permakulture cok deger katan bir agac.
Devamını oku
Yillardir meyve vermeyen hunnap agacima Chico cesidi asi kalemi vurdum. Bu sene asidan cikan dallarda ilk meyveler goruldu, bahcede sabirla beklenen bir basari hikayesi.
Devamını oku
Her yil dokulen tohumlardan kendiliginden cogalan, uzun sarkik kadife puskulleriyle dikkat ceken bir horoz ibigi (amaranth) cesidinin hikayesi - kimlik, permakultur degeri ve yetistirme rehberi.
Devamını oku
Tekirdag'da bir bahceden getirdigimiz, pembemsi-benekli taneleriyle dikkat ceken dayanikli bir asma cesidinin hikayesi - kimlik, permakultur degeri ve yetistirme rehberi.
Devamını oku
Tokat yoresinde geleneksel olarak yapragi icin yetistirilen bir uzum cesidinin, bu yil verdigi mahos lezzetli meyvelerle bizi sasirtan hikayesi.
Devamını oku
Karadeniz bolgesinin ana tarim urunlerinden Yagli Ordu findigi hakkinda kimlik, permakultur degeri, yetistirme rehberi ve son yillarda ciddi zarar veren osuruk boceği sorunu.
Devamını oku
Bahcemizde bu yil bereketli bir hasat veren Red Globe uzumu hakkinda kimlik, permakultur degeri, yetistirme rehberi ve hasat gozlemleri.
Devamını oku
Yillar once getirttigimiz, sarilarak buyuyen ve bu yil ilk kez cicek acan Apios americana'nin (Amerikan yer fistigi) hikayesi - kimlik, permakultur degeri ve sabir gerektiren yetistirme sureci.
Devamını oku
Sehir bahcesinde 5 yildir sorunsuz yetisen, sadece erken donlarda etkilenen ama diger zamanlarda bol meyve veren Karadeniz limonu hakkinda kimlik, permakultur degeri ve yetistirme rehberi.
Devamını oku
Karadeniz bolgesine ozgu yerli bir elma cesidi olan Laz elmasi hakkinda bilimsel kimlik, permakultur degeri ve yetistirme rehberi.
Devamını oku
Tam olgunlastiginda bile disi yesilimsi-kahverengi kalan, tuylu ve ilginc bir hurma turu: Diospyros oleifera. Bilimsel kimlik, permakultur degeri ve yetistirme rehberi.
Devamını oku
Trabzon hurmasindan daha kucuk meyveli, farkli aromali bir tur olan Amerikan hurmasi 'Meader' hakkinda bilimsel kimlik, permakultur degeri ve yetistirme rehberi.
Devamını oku
Golet yapildiktan kisa sure sonra kendiliginden gelen, kart sesiyle dikkat ceken ve simdi golette yavrulayan golet kurbagasi hakkinda kimlik, permakultur degeri ve gozlemler.
Devamını oku
Bahce havuzumuzda kendi imkanlariyla yasayan, tul kuyruklu beyazdan renkli desenlilere kadar cesitli koi baliklari hakkinda kimlik, permakultur degeri ve bakim rehberi.
Devamını oku
Rozet seklindeki mozaik yapraklariyla dikkat ceken, ancak soguga dayaniksiz olan bir tropikal su bitkisi: Ludwigia sedoides.
Devamını oku
Lavanta rengi cicekleriyle goz alici ama asiri hizli uremesi nedeniyle surekli kontrol gerektiren su sumbulu hakkinda bilimsel kimlik, permakultur degeri ve yonetim rehberi.
Devamını oku
Bahce havuzunun goz alici bitkisi su niluferi hakkinda bilimsel kimlik, permakultur degeri ve yetistirme rehberi.
Devamını oku
Ipek puskul gibi pembe cicekleriyle dikkat ceken, azot baglayici ve kuraklaga dayanikli bir cali: Calliandra surinamensis.
Devamını oku
Kokulu cicekleri ve arilara olan faydasiyla one cikan hanimeli hakkinda bilimsel kimlik, permakultur degeri ve yetistirme rehberi.
Devamını oku
Yara otu, botanik adiyla Prunella vulgaris, bahcemde kendiliginden yayilan, hem toprak ortusu hem de geleneksel kullanimlariyla dikkat ceken kucuk ama cok yonlu bir bitki.
Devamını oku
Acer palmatum 'Emerald Lace', acer koleksiyonumdaki Seiryu'nun tam tersi bir form: sarkik dalli, bodur bir cesit. Yaprak yapisi, renklenmesi, boyutlari, yetisme sartlari ve peyzajdaki kullanimiyla detayli bir tanitim.
Devamını oku
Acer palmatum 'Seiryu', acer koleksiyonumun parcalarindan biri. Yaprak yapisi, sonbahar renklenmesi, boyutlari, yetisme sartlari ve peyzajdaki kullanimiyla detayli bir tanitim.
Devamını oku
Sabun otu, suyla karisinca gercekten kopuren, geleneksel olarak dogal sabun yerine kullanilan bir bitki. Bahcemize hem sus hem de bu kullanim amaciyla ektik.
Devamını oku
Amaranth, bahcemizde artik kendiliginden cikan bir bitki. Cicekleri gorkemli, tohumlari yenilebilir ama biz henuz denemedik. Asil sevdigimiz tarafi, hic mudahale etmeden kendi kendine cogalmasi.
Devamını oku
Rize mandalinasi yani satsuma, cekirdeksiz ve bol sulu bir tur, bahcemize tam uyum sagladi. -10 dereceyi bile gordugu halde calı olmeden ayakta kaliyor.
Devamını oku
Kumkat, bahcemizde her yil duzenli meyve aldigimiz, bodur yapili bir turunçgil. Su an tam ciceklenme doneminde, iste bitkinin ozellikleri ve kendi deneyimim.
Devamını oku
Goji berry bahcemizde uzun suredir yetisiyor ama verim hep az oldu, tadi da beklediğim gibi cikmadi. Biber tadinda, meyve gorunumunde bir bitki uzerine durust bir degerlendirme.
Devamını oku
Bahcemin bir bolumunde hicbir sey ekmeden, sadece cok yillik bitkilerle calisarak Ingiliz tarzi dogal bir peyzaj olusturmaya calisiyorum. Su an kurak donemdeyiz, iste gozlemlerim.
Devamını oku
Cudrania tricuspidata, yani Che, normalde erkek ve disi olmak uzere iki ayri agac ister ama benim agacimda erkek dal disi cesidin uzerine asili - tek agactan meyve almami sagliyor. Meyveler henuz yesil, olgunlasinca kirmizi ahududuya benziyor.
Devamını oku
Bahcemin en kotu topragina diktigim zakkum yillarca zar zor durdu. Bu sene ust kattaki bitkiler golge yapinca toparlandi ve ilk kez bu kadar cicek acti.
Devamını oku
Diger seftaliler monilya ve kivirik yapraktan kirılirken Karadeniz seftalisi ayakta duruyor. Kucuk, aromatik, yoresel ve direncli. Atatarim cesitlerinin neden onemli oldugunu anlatan bir hikaye.
Devamını oku
Yesil uzerine pembe-kirmizi gecisiyle, o yogun tatliligi ve sululuguyla Fuji elma bahcemizin en sevilen meyvelerinden. Granny Smith in tam karsiti ama ayni agacta yan yana.
Devamını oku
Marketten alinanimla hic alakasi yok. Bahcede yetisen Granny Smith eksi, aromali, kesilince hemen kararan bir elma. Kuraklıkta bile meyve veriyor.
Devamını oku
PFAF sisteminden listeme girdi, neden oldugunu sonradan anladim. Atriplex halimus hem yenilebilir hem kuraklığa dayanikli hem tuz toleranslı hem toprak iyilestirici. Permakültürün unuttugu hazinelerinden biri.
Devamını oku
Meyve mi sebze mi bilinemiyor ama sifasi tartismasiz. Mide yaralarindan kan sekerine, dis enfeksiyonlarindan bagisikliga kadar Momordica charantia binlerce yillik bir sifa bitkisi.
Devamını oku
Agustos ortasinda olgunlasan, kuraklığa dayanikli, iri ve lezzetli meyveleriyle Black Butte bogurtleni bahcemizin en verimli meyvelerinden biri. Susuz yetisiyor, bol meyve veriyor.
Devamını oku
Hollanda Breda sehrinden gelen bu nadide cesit, 5-6 cm capindaki dev meyveleriyle dunyanin en buyuk musmula cesitlerinden biri. Bahcemde mevcut musmulamin yanina mutlaka eklemek istedigim bir cesit.
Devamını oku
Sapanca Richmond Oteli bahcesinden toplanan tohumlardan yetiştirdim. Neredeyse 10 yil oldu. Avrupa'nin tek yerli palmiyesi Chamaerops humilis, kompakt yapisiyla bahcenin en dayanikli bitkilerinden biri.
Devamını oku
Derince sahilindeki Washingtonia robusta palmiyelerinden toplanan tohumlardan fideledim. 10 yil oldu, boyumu gectiler. Gelecek nesillere biraktigim en guzel miraslardan biri.
Devamını oku
Subtropikal bir meyve olan fejoa, Apollo cinsiyle bahcemizde 7 yildir sorunsuz yetiyor. Bahardaki muhtesem cicekleri ve sonbahardaki aromatik meyveleri icin vazgecilmez.
Devamını oku
Yaz sonunda enginarlar olü heykellere donusuyor. Ben kesmiyorum, tohumlarini sacmalarini bekliyorum. Sonbaharda alttan yeni surgunler geliyor, dongü tamamlaniyor.
Devamını oku
Altin sarisi yapraklari ve koyu siyah merkezi ile Rudbeckia hirta yazin en uzun cicek acan bitkilerinden biri. Kurakliga dayanikli, ari dostu, cok yillik.
Devamını oku
Koyu mor yapraklari ve duman gibi tuylu cicekleriyle Cotinus coggygria bahcenin en dramatik bitkisi. Dort mevsim farkli bir guzellik sunuyor.
Devamını oku
Doga uykuya gecerken mimoza sahneye cikiyor. Ocak subatta o sari ponpon cicekler actiğinda bahce birdenbire canlanıyor. Acacia dealbata bahcemizin odak agaclarindan biri.
Devamını oku
O gumushi mavi yuvarlak yapraklar, uzun sutun gibi boy ve tum bahceye yayilan okaliptus kokusu. Eucalyptus gunnii bahcemizin en etkileyici agaci.
Devamını oku
Bahçemde dört renk gül var. Her biri farklı bir karakter, farklı bir koku, farklı bir hikaye. Gül yetiştirmek sabır ister ama karşılığını fazlasıyla veriyor.
Devamını oku
Her yil dipten surgun veriyor, agustos sonu tum bayiri pembe cicekleriyle ortuyor. Lespedeza thunbergii hem goze ziyafet hem topraga hediye.
Devamını oku
Bayir yerlerde toprak kaymasini onlemek icin diktim. Ama vetiver sadece bir erozyon cozumu degil, tibbi ve aromatik ozellikleriyle de cok degerli bir bitki.
Devamını oku
Pembe Satomi ve beyaz chinensis... Bahçemde yan yana büyüyen bu iki Cornus kousa çeşidi dört mevsim farklı bir güzellik sunuyor.
Devamını oku
Gri-yesil yapraklarinin kenarindaki beyaz-krem bordur ve ince kesimli yaprak formuyla Acer palmatum Butterfly bahcenin en rafine agaci.
Devamını oku
Pembe, mor, beyaz, sarı... Farklı renkleriyle bahçeye renk katan ekinezya aynı zamanda binlerce yıllık bir şifa bitkisi. Çok yıllık, bakımı kolay, arı dostu.
Devamını oku
Sakarya yaylalarında kendiliğinden yetişen bu sarı çiçeği ilk gördüğümde içim burkuldı. Bir gün bahçemde olacak dedim, şimdi her yıl çoğalarak çıkıyor.
Devamını oku
Dalda ilk gördüğümde ne olduğunu bilemedim — o garip şekilli yeşil top beni korkuttu. Meğer mezarlık selvisinin kozalağıymış. Bu ağaç hakkında bilmediğiniz çok şey var.
Devamını oku
Pas kahverengisi kabuğu, tereyağı kıvamındaki eti ve eşsiz aromasıyla Bere kış armudu, bahçemizin en eski ve en değerli sakinlerinden biri.
Devamını oku
Siyah kabuğunun altında saklanan altın sarısı et... Black Amber, bahçede yetişen en etkileyici Japon eriği çeşitlerinden biri.
Devamını oku
Aşısız, kökten yetişen Li cinsi hünnabımız bu yıl o kadar bol meyve verdi ki dallar taşıyamıyor. Nadir, lezzetli ve inanılmaz sağlıklı.
Devamını oku
Güneşin ulaşamadığı o karanlık köşeleri renklendiren heuchera, yapraklarıyla çiçeklerden daha etkileyici bir güzellik sunuyor.
Devamını oku
Yaz ortasında bahçenin en çarpıcı köşesini oluşturan oya ağacı, hem çiçekleriyle hem de o eşsiz gövde dokusuyla ayrı bir güzellik taşıyor.
Devamını oku
Çoğu insanın adını bile duymadığı Amerikan hurması, bahçemde sessiz sedasız meyve vermeye başladı. Alternatif tarım arayanlar için mükemmel bir seçenek.
Devamını oku
Bahçemizde yıllardır büyüyen bu görkemli ağaç hem şifalı hem yenilebilir hem de permakültür açısından son derece değerli.
Devamını oku
Bir kez dikin, yıllarca hasat edin. Mısır yürüyen soğanı kendi kendine yürüyen, çoğalan ve asla bitmek bilmeyen mucizevi bir çok yıllık bitkidir.
Devamını oku
Hem toprağı iyileştiren hem sofranızı zenginleştiren bu bitkiyi bir kez dikin, yıllarca kazanın.
Devamını oku
Sarı-mor renkli kökleri, 90 günde hasat, uzun kış saklama ömrü. Bahçeye mutlaka girmeli.
Devamını oku
1980'lerde İtalya'dan gelen bu nadide çeşit, bahçeme gireli iki yıl oldu. Hem erkenci hem çok verimli hem de son derece lezzetli.
Devamını oku"Döngüyü koru, gelecek senin eline bakıyor."
— HE-QA Garden
Permakültür benim için sadece bir bahçecilik tekniği değil — bir yaşam felsefesi. Toprağı onarmak, döngüyü korumak ve gelecek nesillere daha zengin bir doğa bırakmak. Her tohum bir emanet, her çelik bir umut.
Bülten
Mevsimlik ekim takvimleri, nadir bitki tanıtımları ve permakültür ipuçları. Haftada bir.