Vaki ve Viki: Evin Maskotlarindan Bahcenin Uretken Ciftine

Kimlik (ve Bir Irk Notu)

Vaki ve Viki, evcil ordek (Anas platyrhynchos domesticus) turunden. Beyaz tuylari, turuncu gagalari ve turuncu ayaklariyla klasik bir Pekin ordegi gorunumundeler - Pekin, dunyada en yaygin yetistirilen evcil ordek irklarindan biri ve standart olarak tamamen beyaz olmasi bekleniyor. Ama fotograflarda kanatlarinda gorulen birkac siyah tuy, bunlarin saf sergi kalitesinde bir Pekin degil, muhtemelen karisik soylu ya da kulucka ciftligi kaynakli bir Pekin-tipi ordek olduklarini dusunduruyor - bu oldukca yaygin bir durum ve ordeklerin sagligini ya da degerini hicbir sekilde etkilemiyor. Pekin ordeklerinde disi-erkek ayrimi tuy rengiyle degil, kuyruktaki kivrik 'drake tuyu' (sadece erkeklerde bulunan 2-4 kivrik kuyruk tuyu) ya da sesle (disiler yuksek ve sert 'vak vak', erkekler daha kisik ve boguk bir ses cikarir) yapiliyor - bu da neden 'sanirim' diyerek emin olamadiginizi aciklayabilir.

Permakultur Degeri

Ordekler, bahce ekosisteminde tavuklardan cok farkli ve tamamlayici bir rol oynuyor: sumukluboceklerin, salyangozlarin ve bircok zararli bocegin en etkili dogal avcilarindan biri olmalariyla taniniyorlar, ama tavuklarin aksine topragi kazip esmeye ya da fideleri sokup atmaya daha az egilimliler. Bu da onlari, aktif olarak yetistirilen yataklarin yakininda bile nispeten guvenle dolastirilabilecek bir 'zararli kontrol ekibi' yapiyor. Gubreleri de bahce icin degerli bir azot kaynagi. Yumurta ve yavru uretimini bahce dongusune dahil etmek, ayrica kendi kendine yeten bir hayvan populasyonu surdurmenin de bir yolu.

Yumurta ve Uretim

Pekin ordekleri genellikle 16-32 haftalik yasta yumurtlamaya basliyor ve soya bagli olarak yilda 125-225, bazi hatlarda 300'e kadar yumurta verebiliyor - bu yumurtalar beyaz, ve genellikle 90-100 gram agirliginda, yani buyuk bir tavuk yumurtasindan bile iri. Yumurta toplayip kulucka yapmayi planliyorsaniz, en iyi sonuc icin yumurtalari yumurtlandiktan sonra 1-3 gun icinde kuluckaya almak onemli - bir hafta bekletilen yumurtalarda cikim orani yaklasik %3, iki hafta bekletilenlerde ise %10 kadar dusuyor. Kulucka oncesi yumurtalar sivri ucu asagi bakacak sekilde, yaklasik 13 santigrat derece ve %75 nemde saklanmali. Kulucka toplam 28 gun suruyor. Dogal kulucka icin damizlik bir disi ordek (ozellikle Muskova ordekleri bu konuda cok basarili, 12-15 yumurtayi birden kuluckaya yatirabiliyor) ya da kulucka makinesi kullanilabilir - makineyle kulucka icin 37.5 santigrat derece sicaklik, %55 nem ve gunde en az dort kez yumurta cevirme gerekiyor. Yavrular cikinca, %90-95'i kurudugunda kuluckadan alinip yem ve suya erisimlerinin hazir olmasi gerekiyor.

Nasil Bakilir

Pekin ordekleri oldukca dayanikli, sakin ve dost canlisi hayvanlar, hemen her iklimde iyi idare ediyorlar ve ciddi saglik sorunlari nadir. Ucamadiklari icin 60-90 santimetre yukseklikte bir cit yeterli oluyor. Yuzme havuzuna ihtiyaclari olmasa da, tuylerini temizlemek ve rahat etmek icin sigla bir su kaynagina (kucuk bir havuz ya da legen bile olabilir) erisimleri onemli. Yirtici hayvanlara karsi geceleri kapatilabilecek guvenli bir kumes de sart.

Bahceden Gozlem

Vaki ve Viki'yi haziranda aldigimizda, kucuk civcivler olarak eve getirmistik ve bir sure gercekten evin maskotlariydilar. Ama ordekler inanilmaz hizli buyuyor, ve cok gecmeden evde tutulamayacak kadar buyudukleri icin bahceye tasimak zorunda kaldik. Simdi ikisinin bir disi bir erkek oldugunu dusunuyoruz, ve onlardan yumurta alip yavru yetistirmeyi planliyoruz - bu maceranin bir sonraki asamasi. Iki ordegin birbirine yakin durup kaynasmasini izlemek, bu sureci daha da heyecanli kiliyor.