Sari Lop Incir: Yerli Incirimiz, Ama Tazeyken Degil Kurusunda Parliyor

Bilimsel Kimlik (ve Bir Durustluk Notu)

Sari Lop, Ficus carica turunun Turkiye'de - ozellikle Aydin ve Izmir bolgesinde - yuzyillardir yetistirilen, ABD'de 'Calimyrna' adiyla da bilinen bir Smyrna-tipi incir cesidi. Burada ilginc bir teknik detay var: bircok modern yeme incirinin aksine, Sari Lop kendi kendine (partenokarpik) meyve baglamiyor - gercek meyve olusumu icin 'kapriflasyon' gerekiyor, yani deli incir (erkek incir) uzerindeki polenin incir yaban arisi (Blastophaga psenes) tarafindan tasinmasi sart. Bu da Sari Lop'u, incir dunyasinin en ilginc bagimli tozlanma iliskilerinden birine sahip cesitlerden biri yapiyor.

Permakultur Degeri

Sari Lop'un kapriflasyon ihtiyaci, aslinda bir permakultur acisindan hayranlik verici bir ornek: bu cesit, deli incir agaci ve incir yaban arisiyla birlikte uc parcali bir bagimli mutualizm agina dahil - biri olmadan digeri isleyemiyor. Aydin bolgesinde yuzyillardir surdurulen bu iliskiler agi, hem tarimsal hem ekolojik bir miras. Sari Lop'un uretildigi Aydin inciri, cografi isaretli bir urun statusunde - yani bu cesidi bahcede tutmak, yerel bir tarim mirasini yasatmanin da bir yolu.

Kullanim Alanlari

Burada durust olmam gerekiyor: taze tuketimde Sari Lop, diger ozel tatli incir cesitlerinin yaninda bana da vasat geldi. Ama bunun nedeni cesidin kotu olmasi degil, yanlis yerde aranmasi - Sari Lop'un dunya capinda taninmasinin sebebi taze hali degil, kurutulmus hali. Turkiye, dunyanin en buyuk kuru incir ihracatcisi, ve bu ihracatin buyuk kismi tam da Sari Lop/Calimyrna cesidinden geliyor. Kurutuldugunda sekeri yogunlasiyor, citir ve findik gibi bir tat veren cekirdekleri one cikiyor, ve doku tazedeki sululuktan cok daha zengin bir ciyneme hissine donusuyor. Eger tazesini vasat bulduysaniz, gunes ya da firinda kurutmayi, incir receli ya da incir pekmezi yapmayi denemenizi oneririm - bu cesit tam da bu kullanimlarda parliyor.

Nasil Yetistirilir

Tam gunes ve iyi drene toprak istiyor, en iyi verimi sicak ve kurak gecen yazlarda veriyor. Yagmura karsi hassasiyeti bilinen bir ozellik - ozellikle olgunlasma donemine yaklasan meyveler yagmurla temas ettiginde hizla catliyor, bu da hem taze pazarlanabilirligi hem de kurutma kalitesini etkileyebiliyor. Meyve baglamasi icin kapriflasyon gerektigi icin, yakinlarda bir deli incir agaci ve dogal incir yaban arisi populasyonu olmasi onemli - aksi halde meyveler ya hic olusmuyor ya da erken dokuyor.

Bahceden Gozlem

Bahcemdeki Sari Lop, biraz yagmur gorur gormez catladi, ve tadini da diger cesitlerin yaninda vasat buldum - bunu saklamayacagim. Ama bu bizim yerli ve milli cesidimiz, ve sadece 'begenmedim' deyip birakmak istemedim. Arastirmam, asil cevabin tazede degil kurusunda oldugunu gosterdi - onumuzdeki hasatta bir kismini kurutmayi, belki de incir receline cevirmeyi deneyecegim. Bazen bir bitkiyi dogru degerlendirmek icin, onu dogru sekilde kullanmayi ogrenmek gerekiyor.