130 Kilogram Yagmur: Sakarya'da Yasadigimiz Rekor Gunun Gunlugu

Son uc gundur pencereden disari baktigimda ayni goruntu: durmayan bir yagmur, gri bir gok, ve bahcenin her kosesinde biriken su. Ama bu sefer isin boyutu farkliydi - 29 Eylul'de Sakarya'ya 24 saatte metrekareye 133.6 kilogram yagmur dustu. Bu rakam, 1999 yilindan bu yana kentte kaydedilen en yuksek 24 saatlik yagis miktari, yani tam 27 yillik bir rekor. Sakarya'nin yillik ortalama yagisinin 824.4 kilogram/metrekare oldugunu dusunursek, biz tek bir gunde yilin yaklasik altida birini yagmur olarak aldik.

Bolgede en cok etkilenen yerler Akyazi, Erenler, Karapurcek ve Karasu ilceleri oldu; bazi noktalarda yagis miktari 150 kilogramin bile uzerine cikti. Karasu'nun Daricayiri Mahallesi'nde ciddi bir sel yasandi, dere yataklari tasti, yollar ve evler su altinda kaldi. Akyazi'da 11 bin kapasiteli bir tavuk kumesinde yuzlerce tavuk telef oldu - bunu okurken icim burkuldu, cunku bizim de bahcemizde hayvanlarimiz var, ve boyle bir kaybin ne demek oldugunu tahmin edebiliyorum. Neyse ki can kaybi yasanmadi; buyuksehir belediyesi 50 arac ve 80 personelle sahada calisti, AFAD, jandarma, UMKE ve sahil guvenlik ekipleri koordineli sekilde 4 mahsur kalan kisiyi kurtardi. Akyazi, Erenler, Karapurcek ve Karasu'daki bircok okulda 30 Eylul'de egitime ara verildi.

Bir bahcivan olarak boyle bir olayi izlerken aklima ilk gelen sey, permakulturun tam da bu tur anlar icin var oldugu. Kurakliga karsi tasarlanan bir bahce, birden bire gelen bu kadar yogun bir yagisla da bas edebilmeli - drenaj kanallari, sevaller (swale), yagmur suyu toplama sistemleri, ve topragi yerinde tutan kok sistemleri, tam da boyle rekor gunlerde sinaniyor. Iklim degisikliginin getirdigi sey, sadece daha sicak yazlar degil, ayni zamanda daha ani ve daha siddetli yagis olaylari - yani bahce tasariminin hem kuraklik hem de asiri yagis senaryolarina karsi dayanikli olmasi gerekiyor.

Kendi bahcemde bu gunleri izlerken, topragin bu kadar suyu ne kadar hizli emdigini, hangi koselerin su tuttugunu, hangi bitkilerin bu agirliga dayandigini gozlemlemeye calistim. Boyle bir gun, bir bahcivan icin hem endise verici hem de ogretici - hangi drenaj noktalarinin iyilestirilmesi gerektigini, hangi bitki secimlerinin daha dayanikli oldugunu gosteriyor. Sakarya'nin bu rekor gununu bir gunluk olarak buraya not dusmek istedim - hem yasadigimiz seyi hatirlamak icin, hem de gelecekte benzer bir gunle karsilastigimizda nelere hazirlikli olmamiz gerektigini dusunmek icin.